Luật bảo hiểm thất nghiệp
11/01/2009
Luật bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2009 tại Việt Nam. Việc thi hành được tiến hành như thế nào?

Bản thân người lao động trong tình hình kinh tế toàn thế giới khó khăn như hiện nay đều mong mỏi có được bảo đảm nếu xảy ra khả năng xấu nhất là công ty đóng cửa, nhưng họ cũng băn khoăn không kém giới chuyên môn.

Mời quý vị nghe Đỗ Hiếu tóm lược các chi tiết liên quan.
Điều kiện, đối tượng

Theo một nghị định do chánh phủ ban hành cuối năm qua, các đối tượng của bảo hiễm thất nghiệp phải hội đủ 3 điều kiện tối thiểu như : đã đóng bảo hiễm thất nghiệp đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi bị mất việc, đã đăng ký với cơ quan lao động khi bị mất việc và chưa tìm được việc làm khác sau 15 ngày kể từ khi đăng ký với cơ quan lao động-thương binh-xã hội.

Theo tôi ở Việt Nam này thì cái việc thực hiện đó tôi thấy rằng nó còn nhiều vấn đề phải bàn lắm, trong đó đại khái vấn đề đóng góp như thế nào, rồi cái sự chi trả nó hợp lý chưa, cái mức đóng góp như vậy so với mức vật giá chung quanh thì cái sự chi trả đó có phù hợp để người ta có thể tạm sống trong thời gian mà chưa có công ăn việc làm không?

Ông Nhân, một công nhân ở Long An

Các đối tượng của bảo hiễm thất nghiệp là công dân Việt Nam có hợp đồng lao động và phải hội đủ ba điều kiện như vừa kể thì sẽ được huởng trợ cấp thất nghiệp do tổ chức bảo hiễm xã hội chi trả. Ngoài ra, những đối tượng này còn được hỗ trợ học nghề, giúp tìm việc làm và được hưởng chế độ bảo hiễm y tế trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Thời gian, tiêu chuẩn

Mức trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức tiền lương, tiền công tháng, đóng bảo hiễm thất nghiệp của 6 tháng liền trước khi bị mất việc làm.

Thời gian được hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng phụ thuộc vào thời gian làm việc liên tục mà người lao động có đóng bảo hiểm thất nghiệp ít nhất là 3 tháng và lâu nhất là 12 tháng.

Người lao động được hưởng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp tính từ ngày thứ 16, kể từ ngày đăng ký với cơ quan lao động khi bị mất việc.

Theo hướng dẫn của Bộ Lao Động-Thương Binh và Xã Hội thì cơ quan lao động mà người thất nghiệp đến đăng ký là từ cấp quận, huyện lên sở lao động tỉnh, thành phố.

Sau khi nhận bản đăng ký của công nhân thất nghiệp, cơ quan lao động sẽ thẩm định chế độ mà đương sự được hưởng, và hướng dẫn cụ thể việc học nghề miễn phí và tìm kiếm công việc làm khác.
Chưa phù hợp với thực tế

Phát biểu ý kiến về chủ trương trợ cấp thất nghiệp do chánh phủ tiến hành, ông Nhân, một công nhân ở Long An nói, đây là một chính sách hay, nhằm giúp đỡ người lao động trong hoàn cảnh khó khăn, tuy nhiên ông thấy còn nhiều điều chưa phù hợp với thực tế, mà chuyện gay go nhất là tiền được nhà nước hỗ trợ không đủ sống:

“Việt Nam mình giờ đang hội nhập với thế giới thì cũng theo những tiến bộ của thế giới thì trong đó có cái bảo hiểm thất nghiệp cũng là một điều hay. Đối với người công nhân khi đi làm việc thì không phải lúc nào cũng suông sẻ công việc hết, cũng có lúc vì lý do này hay lý do khác mà cơ sở đóng cửa thì cũng cần phải có cái bảo hiểm cho họ để trợ cấp trong lúc chờ tìm công việc khác. Thì đó là một cái chủ trương rất là hay của thế giới đã áp dụng. Việt Nam bữa nay bắt chước theo, áp dụng theo. Nhưng mà riêng cái việc thực hiện, theo tôi ở Việt Nam này thì cái việc thực hiện đó tôi thấy rằng nó còn nhiều vấn đề phải bàn lắm, trong đó đại khái vấn đề đóng góp như thế nào, rồi cái sự chi trả nó hợp lý chưa, cái mức đóng góp như vậy so với mức vật giá chung quanh thì cái sự chi trả đó có phù hợp để người ta có thể tạm sống trong thời gian mà chưa có công ăn việc làm không. Thành ra điều đó theo tôi vẫn là cái băn khoăn lớn nhứt là cái trợ cấp đó có đủ đáp ứng trong thời gian người ta chờ việc làm khác không?”

Phải bôn ba đi tìm một cái việc đó anh ạ, thì bất cứ việc gì dù rằng lương có hơi thấp đi nữa cũng hơn đồng lương thất nghiệp.

Bà Ánh, làm việc tại Bình Dương

Trong khi đó, bà Ánh, làm việc tại Bình Dương, kể rằng mức trợ cấp thất nghiệp quá eo hẹp cho nên người công nhân chấp nhận bất cứ công việc gì, dù là nặng nhọc, chứ không trông chờ vào chế độ bảo hiễm ấy. Hơn nửa, gần Tết, vật giá tăng vọt quá mức, gây thêm khó khăn cho giới lao động:

“Chắc họ cũng không có chờ tiền thất nghiệp đâu. Rồi họ cũng phải kiếm việc làm khác thôi. Bởi vì cái tiền thất nghiệp thì nó không có thể, bình thường cái đồng lương thì nói nào ngay cũng còn chật vật lắm, thì bây giờ nếu mà chờ cái tiền thất nghiệp thì có lẽ còn khó khăn hơn nữa. Thì tôi thấy rằng có một số ít người ta chờ tiền thất nghiệp, còn lại người ta đi kiếm việc làm khác. Phải bôn ba đi tìm một cái việc đó anh ạ, thì bất cứ việc gì dù rằng lương có hơi thấp đi nữa cũng hơn đồng lương thất nghiệp. Nhưng mà vật giá cao lắm, vừa nghe lên lương, vừa nghe trợ cấp là vật giá ở ngoài leo thang dữ lắm. Cùng lúc với giá sinh hoạt, cái tiền lương và mức sống chưa được cân bằng. Vật giá bây giờ thì đang cao đó anh ạ.”

Mặt khác, để đối phó với tình trạng thất nghiệp, Bộ Lao Động-Thương Binh và Xã Hội đề nghị chánh phủ xét trợ cấp một tháng lương cho người lao động có tiền đón Tết Nguyên Đán.

Trong chính sách kích cầu của nhà nước, các cơ quan chức năng cũng đề xuất chánh phủ đặt biệt chú trọng đến những lãnh vực doanh nghiệp thu hút nhiều công nhân, tạo thêm công ăn việc làm, giải quyết nạn thất nghiệp trong thời gian tới đây.